[Anonim]

Bu konu çok ilginç bir konu… üzerinde araştırma yapmaya çok değer.

Ortodoks kilisenin aziz menakibnamelerinde ‘yeni şehitler’ denen bir şehitler kategorisi vardır. Bu şehit azizler genellikle Osmanlı döneminde zımmilik statüsünün ağır koşullarından kurtulabimek amacıyla hayatlarının bir noktasında Müslüman olmuş, sonradan pişman olup geri dönmeyi istediklerinde ise idam edilmiş (ağır işkencelere tabi tutularak ekseriya) kişilerdir. Ama aralarında Müslüman ailelerde doğup da Hristiyanlığa geçmiş olanlar da vardır. O zamanların zımmilik ortamında bu kişilerin hayatlarında olanlarla ilgili malümat toplamak bile tehlikeli olduğundan haklarında toplanabilmiş malümatlar çok azdır. Dilden dile geçmiş anlatılardır genelde ama buna rağmen şehit edilmiş oldukları tarihe dair bilgiler mevcuttur. Ne yazık ki bu azizlerin hayat hikayelerine İngilizce, Fransızca gibi çoğumuzun bildiği beynelmilelliği olan dillerde rastlamak zordur. Bu şehit azizler Ortodoks ortamda yaşamış olduklarından Katolik veya Protestant ortamlarda pek bilinmezler. Biyografilerine genelde Rumca ve Slavca menakibnamelerde rastlanır.

Rab izin verirse burda, elden geldiğince bu azizler hakkında malümat vermeye çalışırız artık. Özellikle Türk doğup, azizliğin kutsal aşırılığına, deliliğine, cesaretine nail olmuş kişilerin hayat hikeyelerinin başkaları tarafından bilinip de Türkler tarafından bilinmemesi çok acı. Bu adamlar hem kendi ailelerinin mensup olduğu cemaatte nefretle karşılanıp kovuldular hem de resmi Hristiyan cemaatinin kuşkusu ve başını belaya sokmama endişesiyle karşılaştılar. Ama Rab İsa Mesih’e olan yılmak bilmez müridlikleri kendilerine akıl almaz cesaret gerektiren şeyler yaptırdı. Hayat hikayelerinin imkan varken Türk halkına tanıtılmaması günah bile sayılır…