Sevgili Bgmurat, dil konusuyla ilgilendiğine sevindim. Bu en önemli olanı olmasa da çok önemli bir konu nitekim.

İngilizce’de ‘katechesis’ olarak yazılan kelime Latince’den değildir. Yunanca’dandır. Bileşik bir kelimedir ‘kat’ ve ‘echesis’ kelimelerinden oluşur. ‘Echesis’ ‘Echos: ses-yankı’ kelimesinin fiillendiriliş durumudur Yunanca’da. Türkçe’deki ‘ses-lendirme’deki gibi mesela’. ‘Kat-echesis’ ise birine veya bir yöne doğru sesleniştir. Kelimenin kilise tarihindeki çok özel kullanımının Türkçe’deki en yakın çevrisi sanırım ‘ilksel öğreti’ veya ‘ilksel bilgilendiriş’ dir. Zira bu eylem Hristiyan olanların vaftiz olmadan bu kendisine adımlar attıkları yeni hayat anlayışının ne olduğu ile ilgili bir ilk malümatlandırmadır. Benim gibi Osmanlı ifade tarzlarının da bugünkü Türkçe’de, yaşayan, gelişen dilin bir yeri olarak kullanılmaları taraftarı biri için bu anlama en güzel çeviri ‘malümat-ı kudsi’olurdu ama… bu gibi terimlere itirazı olanlar çok olur ondan iyisi mi ‘ilksel bilgilendiriş’in benimsenmesi :-)

‘Sacramentum’a gelince. O tam Latince bir kelimedir. Yunanca Kilise dilindeki paraleli ‘mysterion’dur. ‘İllahi sır’ anlamında yani. İngilizler de bu anlamın çok özel Kilise terimleri çerçevesi içinde kullanılan versiyonuna Latince’den ‘sacrament’ derler. Latince kelimenin kökü ise ‘sacre’dir. Kutsal demektir. Sacramentum ‘kutsal olay’ veya ‘eylemdir’. Kilise tarihinde Vaftiz ayini (paklanış ayini), Vaftiz sırasındaki ‘İşaretleniş’ ayini (İsa Mesih cemaati mensubu kimliğini alış yani), İtiraf-ı Kudsi ayini (Türkiye’de ‘günah çıkarma’ olarak bilinen eylem), Aşa-i Rabbani ayini, kutsanmış zeytinyağı ile manen ve madden şifa alınması üzere kılınan Kutsal Şifa ayini, birinin kilise büyüğü, yani ‘babalık’ (papazlık) postuna tayini ayini, ve evlilik ayini olmaları üzere bu ‘kutsal eylemler’ yedi tane olarak bilinir.

Kilise yaradılışın düşkünlük öncesi durumunu satha çıkaracak kutsal koşullar ortamıdır. Nihai maksat el yapısı bina-kiliselerden Tanrı yapısı kozmik kiliseye geçmektir… şu burdaki beşeri hayatı Semalar Saltanatı’nın görünmesine ve yaşanmasına engel teşkil etmeyecek kadar şeffaflaştırmaktır. El yapısı kiliseler ve içerlerindeki ayinler hep bu amaca yöneliktir. Varlıksal şifalandırılış eylemleridir hep. Bu ‘kutsal eylem’ler ‘sacramentum’lardır işte… ‘Eylem-i Kudsi’ derdim ama, bilmem, çok mu yabancı duyulur bugünün Türkçe’sinde?

Sevgiler…